Embedded Files
TƯ BIỂN (KỲ 8): MẸ VẪN NGỒI ĐÓ
Chiếc thuyền của Tư Biển vừa cập Bến Dậu khi mặt trời còn chưa nhô khỏi mặt biển.
Anh nhảy xuống làn nước cạn, phụ mấy bạn thuyền chuyển từng thùng mực lên bờ. Sau một đêm lênh đênh, đôi chân chạm vào nền cát ướt luôn mang đến cảm giác bình yên khó tả.
Từ phía con đường dẫn về Chợ An Phú, tiếng đòn gánh kẽo kẹt bỗng vọng lại.
Một người phụ nữ tóc đã bạc quá nửa đang gánh đôi quang gánh đi trong ánh bình minh. Hai đầu gánh là mấy rổ rau, ít trái cây và vài bó hành còn đẫm sương.
Tư Biển đứng lặng nhìn theo.
Không hiểu sao, trong khoảnh khắc ấy, anh lại thấy bóng dáng của mẹ mình.
Cũng chiếc nón lá đã ngả màu.
Cũng đôi vai nhỏ bé.
Cũng dáng người hơi nghiêng về phía trước như đang cố gánh cả cuộc đời.
Biển vẫn rì rào như hơn ba mươi năm trước.
Và ký ức trong anh chậm rãi mở ra…
⸻
Đám tang ông Hai Quý diễn ra vào một ngày nắng nhạt.
Biển vẫn rì rào như mọi khi. Những chiếc thuyền vẫn nối nhau rời Bến Dậu lúc tinh mơ. Cuộc sống ở Xóm Rớ chẳng có nhiều thời gian để dừng lại trước nỗi buồn của một gia đình.
Mẹ Tư Biển, cô Ba Nhàn ngồi lặng trước bàn thờ mới lập. Đôi mắt đã cạn nước nhưng hai bàn tay vẫn thoăn thoắt tiếp khách, châm thêm nén nhang, rót chén trà, cảm ơn từng người hàng xóm đến đưa tiễn chồng.
Người ta bảo bà mạnh mẽ.
Chỉ có bà mới biết, từ lúc chiếc quan tài được hạ xuống, trong lòng mình cũng có một khoảng đất vừa bị lấp kín.
⸻
Cô Nhàn sinh ra ở thôn Phong Điền, xã An Phú.
Phong Điền không sát biển như Xóm Rớ nhưng cũng chẳng cách biển bao xa. Tuổi thơ của bà gắn với những thửa ruộng thấp, những hàng dương chắn gió và con đường đất dẫn về Chợ An Phú. Con gái Phong Điền nổi tiếng hiền lành, chịu thương chịu khó, quen gánh gồng từ thuở còn bé.
Ông ngoại đặt tên bà là Nhàn với mong ước con gái lớn lên sẽ có một cuộc đời bình yên. Người con đầu không may mất khi mới sinh nên bà con trong thôn gọi bà chết tên: Ba Nhàn.
Thế nhưng cuộc đời lại chọn cho bà một ngả rẽ khác.
⸻
Đêm đầu tiên sau đám tang, căn nhà nhỏ trở nên rộng lạ thường.
Tư Biển vừa học xong lớp chín, ngồi bên ngọn đèn dầu mà không dám ngẩng đầu nhìn mẹ.
Một lúc lâu, cậu mới cất tiếng:
– Mẹ cho con nghỉ học nhé. Con theo người ta đi biển.
Ba Nhàn nhìn con trai.
Ánh mắt người phụ nữ vừa mất chồng vẫn còn đỏ hoe.
Bà khẽ lắc đầu.
– Cha con mất rồi. Nhà mình có thể thiếu cá, thiếu gạo, nhưng không được thiếu chữ.
Câu nói ấy theo Tư Biển suốt cả cuộc đời.
⸻
Ít ngày sau, người ta thấy Ba Nhàn không còn quanh quẩn trong bếp nữa.
Người đàn bà gốc Phong Điền bắt đầu gánh đôi quang gánh ra Chợ An Phú.
Một đầu là những xấp vải hoa, vải trắng học sinh, vải kate.
Đầu còn lại là vài bộ quần áo may sẵn, chiếc ghế gỗ thấp và cái giỏ đựng thước dây, kim chỉ.
Ngày nào cũng vậy.
Khi bầu trời còn mờ hơi sương, bóng Ba Nhàn đã lặng lẽ đi trên con đường làng.
Chiếc đòn gánh kẽo kẹt như nhịp thời gian.
Đôi vai người phụ nữ nhỏ bé gánh theo không chỉ vài xấp vải mà còn gánh cả tương lai của đứa con trai duy nhất.
⸻
Mùa tuyển sinh năm ấy, cả Xóm Rớ xôn xao.
Tư Biển đậu xuất sắc vào lớp chuyên Toán của Trường chuyên Lương Văn Chánh ở Tuy Hòa.
Ai gặp cũng mừng.
Có người bảo:
– Thằng nhỏ học giỏi giống cha.
Có người cười:
– Mai mốt thành kỹ sư, thành thầy giáo, khỏi theo nghề biển.
Ba Nhàn chỉ cười hiền.
Bà chẳng hiểu “chuyên Toán” nghĩa là gì.
Bà chỉ biết thầy giáo đến nhà báo tin, bà con trong xóm ai cũng mừng, còn Tư Biển thì cười suốt cả buổi.
Tối hôm ấy, sau khi dọn gánh hàng, bà lặng lẽ lấy từ chiếc hộp thiếc cũ ra mấy tờ tiền đã được vuốt phẳng từ lâu.
Bà đếm đi đếm lại rồi cẩn thận gói vào chiếc khăn tay.
Sáng mai phải lên Tuy Hòa mua cho con bộ đồng phục mới.
Đối với Ba Nhàn, đó mới là điều quan trọng nhất.
⸻
Lên cấp ba, Tư Biển cao lớn hơn mẹ cả cái đầu.
Nhìn đôi vai mẹ ngày một gầy đi vì đôi quang gánh, cậu không đành lòng.
Từ đó, sáng nào cũng vậy, Tư Biển thức dậy từ khi trời còn tối.
Hai mẹ con buộc đôi quang gánh lên chiếc xe đạp cũ.
Những xấp vải được cột gọn phía sau.
Vài bộ quần áo treo lủng lẳng bên ghi đông.
Ba Nhàn ngồi nép phía sau, tay giữ vành nón lá.
Con đường từ Phong Điền đến Chợ An Phú in dấu bánh xe của hai mẹ con suốt ba năm cấp ba.
Đến cổng chợ, Tư Biển dựng xe, phụ mẹ bày từng xấp vải rồi mới vội vã đạp về phía Tuy Hòa.
Quãng đường từ chợ đến Trường chuyên Lương Văn Chánh dài hơn chục cây số, nhưng chưa bao giờ cậu thấy mệt.
Chiều tan học, trong khi nhiều bạn rủ nhau đá bóng hay ghé quán nước, Tư Biển lại chạy đến những đầu mối quen lấy hàng cho mẹ.
Hôm thì vài cây vải.
Hôm thì mấy chục bộ quần áo.
Có hôm hàng nhiều quá, chiếc xe đạp nghiêng hẳn sang một bên.
Bạn bè nhìn thấy liền trêu:
– Ông học chuyên Toán mà mai mốt thành lái buôn mất thôi!
Tư Biển chỉ cười.
Cậu không thấy xấu hổ.
Ngược lại, cậu luôn tự hào vì mình có thể giúp mẹ bớt đi một chuyến gánh hàng dưới cái nắng chang chang của miền Trung.
⸻
Có lần, một người khách quen ở Chợ An Phú hỏi:
– Con trai chị học lớp mấy rồi?
Ba Nhàn đang xếp lại tấm vải trắng, ngẩng đầu cười:
– Nó học chuyên Toán.
Người khách tròn mắt.
– Vậy chắc học dữ lắm.
Ba Nhàn vẫn cười, nụ cười hiền như gió biển.
– Nó thương mẹ nên chịu khó học.
Rồi bà lại cúi xuống vuốt phẳng từng nếp vải.
Không ai biết rằng, mỗi khi bán được thêm một mét vải hay một bộ quần áo, trong lòng người mẹ ấy lại âm thầm tính nhẩm.
Đủ tiền mua thêm một cuốn tập.
Đủ tiền đóng một tháng học.
Đủ tiền để con trai tiếp tục nuôi giấc mơ mà người cha chưa kịp nhìn thấy.
⸻
Tiếng đòn gánh trên con đường trước mặt kéo Tư Biển trở về với hiện tại.
Người phụ nữ xa lạ đã đi khuất về phía Chợ An Phú.
Anh cúi xuống xách thùng mực cuối cùng rồi ngước nhìn mặt biển đang dần sáng.
Anh bất giác đưa mắt nhìn đôi vai mình.
Bao năm lênh đênh trên biển, vai anh đã quen với dây neo, với thùng mực, với những mẻ lưới nặng trĩu.
Nhưng anh biết, đôi vai ấy chưa bao giờ nặng bằng đôi vai của mẹ trong những buổi sớm gánh vài xấp vải nuôi con ăn học.
Mặt trời vừa nhô lên khỏi biển.
Ánh nắng đầu ngày phủ lên Bến Dậu một màu vàng dịu.
Tư Biển mỉm cười, xách thùng mực bước về phía Xóm Rớ.
Trong ký ức của anh, mẹ vẫn đang lặng lẽ đi trước, với chiếc nón lá cũ và đôi quang gánh trên vai.
Page updated
Google Sites
Report abuse