TƯ BIỂN (KỲ 7): NGƯỜI CON CỬA LỞ

TƯ BIỂN (KỲ 7): NGƯỜI CON CỬA LỞ

Mùa hè ở Xóm Rớ vẫn còn đó nhưng những cơn gió đã bắt đầu đổi hướng.

Buổi sáng, mặt biển không còn phẳng lặng như tấm kính. Từng con sóng nhỏ nối nhau chạy vào bờ, mang theo vị mặn và hơi nước nặng trĩu báo hiệu mùa mưa đang đến gần.

Tư Biển đang ngồi vá lại tấm lưới trước sân thì nghe tiếng xe máy quen thuộc.

Người đàn ông vừa dựng xe là Năm Đức, ba của Hùng.

Hai người chỉ cách nhau mười tuổi nhưng đều mang trên mình màu nắng của biển và những vết chai của nghề chài lưới. Nếu Tư Biển sinh ra và lớn lên ở Xóm Rớ thì Năm Đức lại là người từ nơi khác đến.

Anh quê ở Cửa Lở, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi.

Hơn ba mươi năm trước, khi mới năm tuổi, anh theo cha mẹ rời quê, xuôi về phương Nam và dừng chân ở Xóm Rớ.

Năm Đức ngồi xuống cạnh Tư Biển, đưa mắt nhìn ra biển.

"Coi bộ năm nay mưa tới sớm."

Tư Biển gật đầu.

"Mong đừng dữ."

Năm Đức cười nhẹ.

"Dân quê tui nghe nói tới mùa mưa là lo trước chứ đâu có mừng."

Ánh mắt anh hướng về phương bắc, nơi có quê hương đã rời xa từ thuở còn bé.

Ngày ấy, Năm Đức sống ở Cửa Lở, nơi con sông Vệ sau một hành trình dài từ đại ngàn Trường Sơn xuôi về đồng bằng rồi hòa mình vào biển Đông.

Đó là một vùng cửa biển hiền hòa. Những chiếc ghe gỗ ra vào theo con nước, những hàng phi lao nghiêng mình trước gió, trẻ con lớn lên cùng tiếng sóng và mùi cá mặn phảng phất trên từng mái nhà.

Những ngày trời yên, sông Vệ hiền như một dải lụa xanh, lặng lẽ chảy qua những cánh đồng Mộ Đức trước khi gặp biển.

Nhưng người miền Trung hiểu rằng sự hiền hòa ấy chỉ là một nửa tính cách của dòng sông.

Mỗi khi mùa mưa đến, nước từ thượng nguồn đổ về cuồn cuộn. Chỉ vài ngày mưa lớn trên dãy Trường Sơn, dòng sông đang êm đềm có thể trở thành một con nước hung dữ.

Sông Vệ không lớn bằng sông Trà Khúc, nhưng tính nết thì chẳng khác nhau là mấy. Cả hai đều bắt nguồn từ miền núi phía tây Quảng Ngãi, nhận những trận mưa xối xả rồi lao nhanh xuống đồng bằng hẹp trước khi gặp biển Đông. Chính địa hình ấy khiến nước lên rất nhanh, lũ đến bất ngờ và mang theo sức tàn phá ghê gớm.

Nếu sông Trà Khúc nhiều lần làm ngập vùng Tư Nghĩa và thành phố Quảng Ngãi, thì sông Vệ cũng không ít lần phủ kín những cánh đồng Mộ Đức và vùng cửa biển Đức Lợi. Mỗi khi nước lũ từ thượng nguồn gặp triều cường ngoài biển, dòng chảy bị dồn lại, nước cứ thế tràn qua bờ, len vào từng ngõ xóm và cuốn theo biết bao thành quả lao động của người dân.

Biển nuôi sống con người.

Nhưng cũng chính biển và dòng sông ấy nhiều lần lấy đi tất cả.

Có năm bão nối tiếp bão. Mái nhà vừa lợp lại đã bị gió cuốn mất. Có năm lũ về giữa đêm, người lớn phải bồng bế con chạy lên nơi cao hơn. Ghe thuyền vỡ nát, lưới cụ trôi đi, ruộng đồng chìm trong nước đục.

Sau mỗi mùa mưa, người ta lại dựng nhà, vá lưới, vay mượn rồi hy vọng năm sau khá hơn.

Hy vọng ấy kéo dài hết năm này qua năm khác.

Cho đến một ngày, sau một trận bão lớn, ông nội của Hùng đứng trước khoảng sân chỉ còn lại bùn đất và những cọc nhà xiêu vẹo. Ông nhìn về phía cửa biển rồi khẽ nói với vợ:

"Mình ở lại thì cũng chỉ quanh quẩn dựng rồi đổ, đổ rồi dựng."

Ít lâu sau, ông bán chiếc ghe cũ, gom góp những gì còn sót lại, dẫn cả gia đình rời Cửa Lở.

Đức là con út trong nhà, khi ấy vừa tròn năm tuổi.

Cậu bé chưa hiểu hết ý nghĩa của cuộc chia ly ấy. Trong ký ức chỉ còn sót lại màu nước của sông Vệ, tiếng gió rít qua rặng phi lao và bóng những chiếc ghe nhỏ nằm im bên cửa biển.

Gia đình dừng chân ở Xóm Rớ.

Từ đó, Đức đi học ở Xóm Rớ, lớn lên ở Xóm Rớ, biết bơi ở Xóm Rớ, biết kéo lưới ở Xóm Rớ và sau này cũng lập gia đình tại chính làng chài này.

Thời gian trôi qua rất nhanh.

Cậu bé năm tuổi ngày nào giờ đã là cha của một cậu thanh niên vừa tốt nghiệp trung học phổ thông.

Ở đầu xóm, Hùng đang chở Minh trên chiếc xe máy cũ. Hai đứa vừa uống cà phê xong, cười nói rôm rả rồi chạy mất hút giữa con đường đầy nắng.

Năm Đức nhìn theo, nở một nụ cười hiền.

Đời anh đã rời Cửa Lở để tìm một vùng biển bình yên hơn.

Anh chỉ mong đời con sẽ không phải rời Xóm Rớ thêm một lần nào nữa.

Ngoài khơi, gió mùa bắt đầu thổi mạnh hơn.

Tư Biển lặng lẽ đứng dậy cùng Năm Đức kéo những tấm lưới vào sâu trong sân.

Người làng chài luôn có một thói quen rất lạ.

Mỗi khi mùa mưa đến, họ không chỉ giữ lấy ghe thuyền mà còn lặng lẽ giữ lấy những ký ức của mình.

Bởi quê hương cũng giống như một dòng sông.

Dù đã đi xa đến đâu, nó vẫn âm thầm chảy trong lòng mỗi con người, để mỗi khi nghe tiếng sóng biển lại nhớ về nơi mình đã sinh ra.