TƯ BIỂN (KỲ 16): BÓNG THÁP CHUÔNG BÙI CHU
Buổi sáng Chủ nhật, con đường dẫn vào khu nhà thờ Tuy Hòa đã đông người hơn thường lệ.
Từ Xóm Rớ, Tư Biển chở Minh trên chiếc xe máy cũ, chạy men theo những con đường quen thuộc của thành phố. Tiếng chuông nhà thờ ngân lên từng hồi, không gấp gáp mà trầm lắng, như nhắc mọi người rằng giữa cuộc sống tất bật vẫn luôn có một khoảng bình yên để tìm về.
⸻
Minh nhìn những hàng cây sao già, những dãy nhà đã nhuốm màu thời gian rồi hỏi:
– Ba, sao ở đây có Giáo khu Bùi Chu?
Tư Biển mỉm cười.
– Vì có những người mang cả quê hương của mình đi cùng.
⸻
Năm 1954.
Một cậu bé chín tuổi tên Nhơn theo cha bước xuống con tàu di cư vào Nam.
Trong chiếc tay nải nhỏ chẳng có gì quý giá ngoài vài bộ quần áo, một cuốn kinh đã sờn mép và một cây thánh giá bằng gỗ được ông nội truyền lại.
Biển hôm ấy rộng lắm.
Đứa trẻ không hiểu hết những biến động của đất nước. Cậu chỉ biết người lớn đều nói:
– Rồi mình sẽ có một quê hương mới.
⸻
Cha của Nhơn vốn là người Bùi Chu.
Đến Tuy Hòa, ông cùng nhiều gia đình khác dựng lại cuộc sống từ hai bàn tay trắng.
Không ai mang theo được mái nhà cũ.
Không ai mang theo được cánh đồng cũ.
Nhưng họ mang theo tiếng kinh, tiếng hát, cách sống chan hòa và niềm tin đã nuôi dưỡng bao thế hệ.
Dần dần, một cộng đồng mới hình thành.
Người ta gọi nơi ấy bằng cái tên thân thuộc: Giáo khu Bùi Chu.
Đó không chỉ là tên một giáo khu.
Đó còn là ký ức của một miền quê phía Bắc được gieo xuống miền đất Phú Yên đầy nắng gió.
⸻
Những ngày đầu, nhà nguyện còn đơn sơ.
Mái lợp tôn.
Ghế dài ghép từ những tấm gỗ cũ.
Ngày mưa, nước tạt vào tận bên trong.
Ngày nắng, hơi nóng hắt xuống khiến ai cũng ướt đẫm mồ hôi.
Thế nhưng mỗi chiều, tiếng đọc kinh vẫn đều đặn vang lên.
Người lớn dựng nhà.
Thanh niên đắp đường.
Phụ nữ nấu cơm cho những ngày lao động chung.
Trẻ con chạy chân trần trên sân đất đỏ.
Một giáo khu lớn lên bằng chính sự sẻ chia ấy.
⸻
Nhiều năm sau, cậu bé Nhơn ngày nào đã trở thành một người đàn ông điềm đạm.
Mọi người quen gọi ông là ông Nhơn, trưởng giáo khu Bùi Chu.
Ông không phải người nói nhiều.
Việc gì cũng lặng lẽ làm trước.
Nhà ai có tang, ông đến.
Có người đau ốm, ông hỏi thăm.
Thanh niên cần giúp đỡ, ông tìm cách kết nối.
Trẻ nhỏ chuẩn bị học giáo lý, ông luôn có mặt từ rất sớm để kê lại từng hàng ghế.
Ông vẫn thường nói với con:
– Đức tin không nằm ở việc mình nói lớn bao nhiêu, mà ở việc mình sống tử tế với người khác đến mức nào.
⸻
Khanh lớn lên trong sự dạy dỗ ấy.
Ông Nhơn chưa bao giờ ép con phải trở thành người nổi bật.
Ông chỉ dạy con ba điều.
Điều thứ nhất, học để hiểu và để phục vụ.
Điều thứ hai, đẹp ở tâm hồn quan trọng hơn đẹp ở khuôn mặt.
Điều thứ ba, khi đã chọn một con đường thì phải đi bằng cả trái tim.
⸻
Ở Trường Nguyễn Huệ, Khanh nổi tiếng là cô gái có đôi mắt hiền và nụ cười nhẹ.
Nhiều chàng trai để ý.
Có người cùng lớp.
Có người lớn hơn.
Có người còn nhờ bạn bè mang thư đến.
Khanh luôn cảm ơn bằng sự lịch sự rồi lặng lẽ từ chối.
Không phải vì kiêu ngạo.
Mà bởi trong lòng cô đã có một sự bình an khác.
Một hạt giống được gieo từ những buổi tối cùng cha đọc kinh, từ những lần theo mẹ đi lễ, từ những câu chuyện về những con người đã rời quê hương để giữ lấy đức tin và xây dựng một cộng đồng mới.
⸻
Ngày Khanh quyết định dâng mình cho Chúa sau khi kết thúc tuổi học trò, nhiều người bất ngờ.
Nhưng ông Nhơn thì không.
Ông chỉ lặng im rất lâu.
Rồi đặt bàn tay chai sần lên vai con gái.
– Nếu con đã cầu nguyện đủ lâu và thấy đó là tiếng gọi của Chúa, thì cha sẽ cầu nguyện để con đủ mạnh mẽ đi hết con đường ấy.
Không có nước mắt.
Không có những lời giữ lại.
Chỉ có ánh mắt của một người cha hiểu rằng tình yêu lớn nhất đôi khi là biết để con tự bước đi.
⸻
Chiều xuống.
Tiếng chuông nhà thờ lại vang lên.
Minh đứng trước sân, nhìn những em nhỏ tung tăng chạy sau giờ giáo lý.
Nhìn những người tóc đã bạc vẫn cùng nhau quét sân.
Nhìn những gia đình trẻ bế con đi lễ.
Một giáo khu đã đi qua hơn nửa thế kỷ.
Từ vài chục gia đình tha hương, nay đã trở thành một phần thân thuộc của đời sống Công giáo Tuy Hòa.
Ở đó có dấu chân của những người cha từ miền Bắc mang theo một cuốn kinh cũ.
Có công sức của ông Nhơn và biết bao giáo dân âm thầm gìn giữ.
Và cũng có những hạt giống âm thầm nảy mầm trong tâm hồn Khanh – hạt giống của đức tin, của sự phục vụ và của lòng yêu thương.
Tư Biển nhìn về phía tháp chuông đang nổi bật dưới nền trời xanh.
Anh chợt hiểu rằng có những ngôi nhà được xây bằng gạch đá.
Còn có những quê hương được xây bằng ký ức, bằng niềm tin và bằng những con người bình dị, lặng lẽ trao cả cuộc đời mình cho cộng đồng.
Tiếng chuông ngân dài, tan vào gió biển Tuy Hòa, như một lời nhắc rằng những chuyến di cư năm nào không chỉ mở ra một vùng đất mới, mà còn gieo xuống nơi đây một mạch nguồn văn hóa và đức tin vẫn đang tiếp tục chảy qua từng thế hệ.