Ramayana (2026) và cách điện ảnh dựng nên một thế giới sử thi

Ra khỏi rạp sau khi xem Ramayana: Rise of a Legend, điều mình nhớ nhất là những khu rừng. Chúng có chiều sâu, sinh vật chuyển động có sức nặng, và lớp tiếng động khiến khung cảnh có vẻ vẫn đang sống ngoài phần mình nhìn thấy. Những đại cảnh chiến đấu rất hùng tráng, nhưng chính cách phim làm cho một thế giới thần thoại trở nên có thể hình dung được mới khiến mình muốn tìm hiểu nó được thực hiện thế nào.

Từ đường về của Odysseus đến hành trình của Rama

Trong Odyssey, Odysseus vượt biển về Ithaca để đoàn tụ với Penelope sau chiến tranh. Sử thi Ramayana mở ra một hành trình khác. Rama, hoàng tử xứ Ayodhya, chấp nhận lưu đày để giữ lời hứa của cha. Sita và Lakshmana đi cùng chàng. Cuộc chia lìa với Sita sau đó đưa Rama vào cuộc đối đầu với Ravana, vua xứ Lanka.

Hai câu chuyện gặp nhau ở ý nghĩa của việc trở về với người mình yêu. Với Odysseus, chiến tranh đã ở sau lưng khi ông lên đường. Với Rama, cuộc lưu đày và nỗ lực tìm lại Sita đưa chàng đến chiến tranh. Sự khác biệt ấy giúp mình bước từ một sử thi Hy Lạp quen thuộc vào câu chuyện Ấn Độ mà vẫn nhận ra mối bận tâm rất gần gũi về gia đình và lòng trung thành. Bộ phim của Nitesh Tiwari mới kể phần đầu của hành trình Rama. Đọc thêm về hành trình của Odysseus trên JohnTechnology.com.

Ba cõi và vài điều nên biết trước khi xem

Phim nhiều lần nhắc đến “ba cõi”. Trong một cách hình dung của Ấn Độ giáo, đó là cõi trời, cõi trần và cõi bên dưới mặt đất. Các văn bản và truyền thống Hindu có nhiều cách phân chia vũ trụ. Trong mạch phim, cụm từ này giúp hình dung tầm vóc mà câu chuyện gán cho quyền lực của Ravana và cuộc đối đầu với Rama.

Nếu lần đầu tiếp xúc với Ramayana, mình nghĩ chỉ cần biết sơ ai là Rama, Sita, Lakshmana và Ravana, cùng việc Rama được tôn kính là hóa thân của Vishnu. Chừng ấy đã giúp những đoạn nói về bổn phận, thần linh và quyền lực trong phim dễ theo dõi hơn.

Những khung hình được chuẩn bị trước khi bấm máy

Hai đạo diễn hình ảnh của phim là Pankaj Kumar và Mahesh Limaye. Trong phỏng vấn với Variety India, Kumar kể ê-kíp dựng thử các cú máy trong môi trường ảo. Đạo diễn và nhóm hoạt họa có thể xem trước vị trí nhân vật, đường đi của máy quay và những gì sẽ xuất hiện trong khung hình. Nhờ vậy, đội thiết kế biết phần nào của bối cảnh cần xây, còn đội quay biết phải chiếu sáng diễn viên ra sao để khớp với môi trường sẽ được dựng bằng máy tính.

Đoàn phim xây từng phần bối cảnh và dùng phông xanh lam cho nhiều cảnh. DNEG và ReDefine tham gia thực hiện kỹ xảo. Ravi Bansal và Ramsey Avery phụ trách thiết kế mỹ thuật, còn Terry Notary và Guy Norris phụ trách biên đạo hành động. Sự phối hợp này hiện rõ ở những gì mình thích nhất: kiến trúc có diện mạo riêng, cảnh rừng có chiều sâu và những đại cảnh chiến đấu có quy mô. Hóa trang và trang phục của nhiều nhân vật cũng được chăm chút đủ để mình muốn nhìn kỹ hơn mỗi khi máy quay đến gần.

Nghe thấy cả không gian trên màn ảnh

Phần âm thanh khiến mình chú ý nhất là tiếng động. Trong cảnh rừng, âm thanh làm không gian có vẻ rộng hơn khung hình. Đến các trận chiến, tiếng chuyển động và va chạm khiến các pha giao đấu có sức nặng. Hình ảnh cho mình thấy một sinh vật trông ra sao, còn tiếng động giúp mình cảm nhận nó đang hiện diện trong cùng không gian với nhân vật.

Câu chuyện và cách kể

Phim giữ khá sát những chặng chính quen thuộc của sử thi, từ chuyện hôn nhân đến cuộc lưu đày và biến cố chia lìa. Ê-kíp có cách diễn giải riêng, rõ nhất ở việc dành thời lượng cho quá khứ và động cơ của Ravana. Dù vậy, phần câu chuyện để lại trong mình ít dấu ấn hơn những gì bộ phim làm được bằng hình ảnh và âm thanh.

Điều mình thích ở suất chiếu là cơ hội nhìn thấy một thế giới trước đây mình chủ yếu biết qua tên nhân vật và vài đoạn kể lại. Sau khi xem, mình nhớ Ayodhya, những khu rừng và các sinh vật trong đó như những không gian và hình hài cụ thể. Đó là phần mình thấy bản chuyển thể này làm tốt nhất.

References

• Sony Pictures Singapore – Ramayana: Rise of a Legend. Thông tin phim, nguyên tác và ê-kíp.

• Variety India – phỏng vấn đạo diễn hình ảnh Pankaj Kumar về quá trình dựng thử.

• Prime Focus – thiết kế mỹ thuật, biên đạo hành động và kỹ xảo.

• The Indian Express – cách bộ phim phát triển nhân vật Ravana.

• The Concise Oxford Dictionary of World Religions – Loka.